Hulpmiddelen


Handleiding HTML Inhoud HTML | Inhoud CSS | Trefwoordenregister | Begin


Inhoud onderdeel: Introductie hulpmiddelen | HTML- en CSS-editors | Validators | Linkcheckers | Browsers | FTP-programma's | Grafische programma's


Browsers

Ook browsers zijn een belangrijk hulpmiddel bij het ontwikkelen en onderhouden van een website. Enerzijds omdat je wilt weten hoe de documenten worden weergegeven door de verschillende browser(versie)s en anderzijds om er achter te komen of een browser fouten bevat waar je rekening mee moet houden. Gezien het grote aantal browsers op de markt zul je je enige beperking moeten opleggen. In de hierna opgenomen beschrijving van de Netscape Navigator, Mozilla, Firefox, Microsoft Internet Explorer en Opera wordt aangegeven met welke versies van deze browsers een controle in ieder geval verstandig is.

Netscape Navigator t/m 4.x

Netscape Navigator is vanaf de eerste versie uit najaar 1994 gedurende een aantal jaren de meest gebruikte browser geweest. In Navigator 2 wordt het gebruik van frames, Java applets, ingesloten geluidsfragmenten en JavaScript 1.0 ondersteund. Navigator 3 (medio 1996) kent op het gebied van HTML vooral nieuwe attributen voor bestaande elementen en ondersteunt daarnaast JavaScript 1.1.
Netscape Navigator 4 (medio 1997; onderdeel van het pakket met internet programma's Netscape Communicator, maar ook als afzonderlijk programma verkrijgbaar) heeft als belangrijkste nieuwe mogelijkheid het gebruik van layers. Omdat vergelijkbare mogelijkheden bereikt kunnen worden met Cascading Style Sheets (via de eigenschappen voor positioning) worden de elementen LAYER en ILAYER echter niet door het World Wide Web Consortium (W3C) in een HTML-specificatie opgenomen en zullen ze ook niet door andere browsers ondersteund gaan worden. De uitgebreide mogelijkheden uit HTML 4.0 voor tabellen en formulieren worden niet door Navigator 4 ondersteund. Van Cascading Style Sheets ondersteunt Navigator 4 een behoorlijk deel van CSS 1 en een beperkt deel van CSS 2. De ondersteuning kent echter zeer veel fouten. Onhandig is bovendien dat de weergave van CSS geregeld is via JavaScript: zet een gebruiker de ondersteuning voor javaScript uit, dan worden de gedefinieerde stijlen ook niet weergegeven. De later verschenen versies Navigator 4.5 t/m 4.8 kennen geen nieuwe of verbeterde mogelijkheden op het gebied van HTML en CSS.
Het gebruik van Netscape Navigator 4 en lager is zo minimaal, dat het niet echt de moeite loont je site ermee te controleren. Gezien de fouten in Netscape Navigator 4 bij de weergave van stylesheets, is het verstandig er dan wel voor te zorgen dat deze browser de stijlen niet kan weergeven. Zie hiervoor het onderdeel Stijlen verbergen.

Netscape Navigator 6 en hoger, Mozilla en Firefox

Begin 1998 besloot Netscape Communications Corporation van Netscape Communicator een zogenaamd open source project te maken en de programmacode vrij te geven. Daardoor kon iedereen bijdragen aan het verbeteren van het programma en dat heeft inmiddels duidelijk zijn vruchten afgeworpen. De lay-out engine, dat deel van de browser dat een HTML-document analyseert en op het scherm weergeeft, is onder de naam Gecko vanaf de grond opnieuw opgebouwd. In eerste instantie lag de coördinatie daarvan bij de onder de vlag van Netscape opererende Mozilla Organization. Nadat eigenaar AOL medio 2003 het besluit nam met de ontwikkeling van browsers te stoppen, zijn de activiteiten voortgezet door de zelfstandige Mozilla Foundation.
De eerste preview van een nieuwe browser gebaseerd op de Gecko lay-out engine verscheen in december 1998. Daarna hebben tot mei 2002 een groot aantal testversies van Gecko het licht gezien. Enkele van deze testversies zijn vanaf november 2000 ook officieel uitgebracht in Netscape Navigator 6.0 t/m 6.2 (versienummer 5 is overgeslagen). Na ruim vier jaar ontwikkeling werd Gecko stabiel genoeg geacht om met de eerste versie 1.0 uit te komen. Dat gebeurde in de eigen browser Mozilla, die op 5 juni 2002 verscheen. Sindsdien zijn regelmatig nieuwe versies uitgebracht en eind 2004 is Gecko 1.8 in ontwikkeling.
Het doel achter de Gecko lay-out engine is het mogelijk maken van browsers, die zich aan de verschillende webstandaarden houden. De laatste versies ondersteunen HTML 4.0 (vrijwel geheel), XHTML, CSS 1 (geheel), CSS 2 (vrijwel geheel), W3C Document Object Model, XML en JavaScript en doen dat over het algemeen zeer correct.
De Gecko lay-out engine wordt inmiddels door een behoorlijk aantal browsers op verschillende platforms (Windows, Linux, Mac OS) gebruikt. Uiteraard door Mozilla dat de versienummering van Gecko volgt, maar ook door Netscape Navigator waarvan sinds medio 2002 de versies 7.0 t/m 7.2 zijn uitgebracht. Bij beide browsers gaat het om een pakket aan internet programma's, dat naast de webbrowser ook een WYSIWYG HTML-editor, een e-mailprogramma en een nieuwslezer bevat. Netscape Navigator (eigenlijk Mozilla in een andere verpakking) bevat daarnaast nog een programma voor instant messaging. Vanaf medio 2002 wordt er naast het pakket Mozilla ook gewerkt aan de ontwikkeling van afzonderlijke programma's. Bij de webbrowser gebeurde dat aanvankelijk onder de naam Phoenix, maar via een kort leven als Firebird kreeg het programma als definitieve naam Firefox. De eerste officiële versie van Firefox is in november 2004 uitgebracht, een jaar later gevolgd door versie 1.5. In augustus 2005 heeft de Mozilla Foundation een aparte dochteronderneming opgezet (Mozilla Corporation), die zich vooral richt op de productontwikkeling en verspreiding van Firefox en het e-mailprogramma Thunderbird. Het complete Mozilla pakket wordt sindsdien onder de naam SeaMonkey door vrijwilligers verder ontwikkeld. De ontwikkeling van Netscape Navigator is in februari 2008 gestopt.

In het volgende overzicht zijn voor de verschillende versies van Netscape Navigator, Mozilla en Firefox de datum en het nummer van de Gecko lay-out engine opgenomen.

Veel bestaande HTML-documenten zijn ontwikkeld voor browsers die zich niet goed aan de verschillende webstandaarden houden. In een browser die zich wel aan de webstandaarden houdt, zal de weergave daardoor vaak anders zijn dan de auteur heeft bedoeld. Om de aansluiting met bestaande documenten te houden, gebruikt de Gecko lay-out engine de DOCTYPE-declaratie om te bepalen of een document wel of juist niet volgens de standaarden op het gebied van HTML en CSS moet worden weergegeven.
Handig in Firefox is het "tabbed browsing", waarmee je binnen hetzelfde browservenster meerdere documentvensters in tabbladen kunt openen. Daarnaast kan Firefox uitgebreid worden met kleine programma's die extra functionaliteit bieden. Een goed voorbeeld daarvan is de Web Developer extension.
Gezien het sterk toegenomen gebruik is het verstandig je site te controleren met de verschillende versies van Firefox.
Meer informatie over de genoemde browsers: Firefox en SeaMonkey. Je kunt ook oudere versies downloaden: Netscape Navigator, Mozilla en Firefox.

Microsoft Internet Explorer

Van Microsoft Internet Explorer boden de versies 1 en 2 (respectievelijk augustus en november 1995) zo weinig mogelijkheden, dat ze op geen enkele manier een bedreiging vormden voor de toen meest gebruikte browser Netscape Navigator. Internet Explorer 3 (augustus 1996) daarentegen begint al aardig de competitie met Netscape Navigator 3 aan te kunnen en biedt ondersteuning voor (inline) frames, Java applets, ingesloten geluidsfragmenten en extra opmaak bij tabellen. Op het gebied van scripts worden Visual Basic en de eigen JScript (komt globaal overeen met JavaScript versie 1.0) ondersteund. Van Cascading Style Sheets wordt een deel van CSS 1 ondersteund, maar vaak niet correct.
Internet Explorer 4 (oktober 1997) kan zich ruimschoots meten met Netscape Navigator 4 en dat is ook te zien aan het toegenomen gebruik. Van HTML 4.0 wordt een groot deel ondersteund, waaronder de extra mogelijkheden voor formulieren. De implementatie van het OBJECT element kent helaas zoveel fouten, dat het gebruik gedurende lange tijd speciale voorzorgen zal vragen. Van JavaScript wordt versie 1.2 ondersteund. De ondersteuning van Cascading Style Sheets geldt het grootste deel van CSS 1 en een beperkt deel van CSS 2 en is (ondanks de nodige fouten) over het geheel genomen redelijk te noemen.
Internet Explorer 5 is in maart 1999 verschenen. De nieuwe mogelijkheden hebben vooral betrekking op DHTML (Dynamic HTML) en XML (Extensible Markup Language). Op het gebied van HTML en CSS is er maar weinig veranderd ten opzichte van versie 4. Dat geldt in belangrijke mate ook voor de in juli 2000 verschenen versie 5.5.
Internet Explorer 6.0 (augustus 2001) kent wel weer een aantal verbeteringen en ondersteund nu CSS 1 volledig en wat meer overeenkomstig de verschillende webstandaarden. Omdat veel bestaande documenten afgestemd zijn op niet volgens de webstandaarden werkende browserversies, wordt de DOCTYPE-declaratie gebruikt om te bepalen hoe een document weergegeven moet worden.
Voor Internet Explorer 6.0 zijn in de loop van de tijd updates verschenen, die vooral bedoeld waren om allerlei veiligheidslekken te dichten. Van verbeteringen in de weergave is lange tijd echter geen sprake geweest.
In oktober 2006 is Internet Explorer 7 verschenen, die vooral op het gebied van CSS de nodige verbeteringen kent. Als laatste van de bekende browsers werkt Internet Explorer met versie 7 nu ook met "tabbed browsing". Internet Explorer 8 is in maart 2009 uitgebracht en kent met name op het gebied van het naleven van webstandaarden veel verbeteringen.
Gezien het gebruik van Internet Explorer is het aan te raden je site te controleren met de versie 6 , 7 en 8. Probleem daarbij is wel dat de verschillende versies niet samen op één Windows systeem kunnen staan en je dus eigenlijk over meerdere machines moet beschikken.
Voor meer informatie: Microsoft.

Opera

Opera is na Microsoft Internet Explorer en Mozilla/Firefox de derde browser op de markt. Tot de kenmerken van Opera behoren niet alleen compactheid en snelheid, maar zeker ook de vele opties voor persoonlijke instellingen, zoals lettertype, puntgrootte en kleur van de verschillende koppen en de tekst en wel of geen ondersteuning van frames. Daarnaast het werken met meerdere documentvensters in tabbladen binnen één browservenster, het snelschakelen tussen de instellingen van het document en die van de gebruiker, in- en uitzoomen en afdrukken op een instelbare schaal.
Opera 2.1 (december 1996), de eerste versie welke op enigszins ruime schaal gebruikt is, beschikt over de meeste basismogelijkheden van HTML en frames. In versie 3 (december 1997) is de ondersteuning van JavaScript en een aantal plug-ins opgenomen, in versie 3.5 (november 1998) die van Java applets. Opera 3.5 en hoger ondersteunt daarnaast Cascading Style Sheets (CSS 1) en doet dat tamelijk correct. De uitgebreide mogelijkheden uit HTML 4.0 voor tabellen en formulieren worden niet door Opera 3.5 en slechts beperkt door Opera 4, 5 en 6 (achtereenvolgens juni 2000, december 2001 en november 2001) ondersteund. De ondersteuning van CSS 2 is in de loop van de tijd uitgebreid en in versie 6.0 al redelijk compleet.
In januari 2003 is Opera 7 uitgebracht met de nieuwe lay-out engine Presto. De ondersteuning van de verschillende webstandaarden is over het geheel genomen zeer compleet en correct: HTML 4.0 (vrijwel geheel), XHTML, CSS 1 (geheel), CSS 2 (vrijwel geheel), W3C Document Object Model, XML en ECMAScript). De DOCTYPE-declaratie wordt gebruikt, om te bepalen of een document volgens de webstandaarden op het gebied van HTML en CSS weergegeven moet worden of juist niet.
De laatste stabiele versie van Opera is 10.1.
Ook Opera kent sinds versie 9.0 kleine programma's (widgets) die extra functionaliteit bieden.
Wanneer je Opera wilt gebruiken voor de controle van je HTML-documenten, dan kun je de laatste versies zonder problemen naast elkaar installeren.
In tegenstelling tot bijvoorbeeld Microsoft Internet Explorer en Netscape Navigator is het gebruik van Opera lange tijd niet gratis geweest. Vanaf versie 5.0 was het kopen een registratie niet meer verplicht als je bereid was een reclamebanner te accepteren. Vanaf versie 8.50 kun je Opera gebruiken zonder kosten én zonder reclame.
Voor meer informatie: Opera. Er is ook een archief van oudere versies beschikbaar.


Vervolg: FTP-programma's



Inhoud onderdeel | Inhoud HTML | Inhoud CSS | Trefwoordenregister | Begin

Handleiding HTML (http://www.handleidinghtml.nl/)
Copyright © 1995-2014 Hans de Jong
Laatste wijziging: 10 januari 2010